Porozmawiajmy o mediacjach cz.2

Porozmawiajmy o mediacjach cz.2

W ubiegłym miesiącu na naszym portalu Mediator Sądowy – Ewa Wierzbicka – Nosal zapoznała nas z tematem mediacji (artykuł znajdziesz tutaj). Dziś wracamy z drugą częścią artykułu.

Prowadząc postępowanie mediacyjne mediator zmniejsza bariery komunikacyjne. Dba o to, aby komunikacja między stronami w trakcie negocjowania porozumienia przebiegała sprawnie i w poprawnej atmosferze. Daje to możliwość opracowania rozwiązań i jeśli taka jest wola uczestników mediacji, zawarcia wzajemnie satysfakcjonującego porozumienia.

„Modelowy mediator powinien mieć cierpliwość Hioba, szczerość Anglika, dowcip Irlandczyka, wytrzymałość maratończyka, przebiegłość Machiavellego, znawstwo typów osobowości dobrego psychiatry albo księdza, a do tego skórę nosorożca i mądrość Salomona”

Zanim zdecydujemy się na mediacje warto również poznać obowiązujące w nich reguły, bowiem mediacja w dbałości o dobro uczestników odbywa się zgodnie z zasadami:

Dobrowolności – uczestnicy mediacji dobrowolnie biorą udział w mediacji. Strony mogą wycofać się na każdym etapie postępowania mediacyjnego.

Bezstronności – Strony w mediacji mają równe prawa i są jednakowo traktowane.

Neutralności – mediator jest neutralny, co do przedmiotu sporu i znalezionych rozwiązań, kwestia jak rozwiązać spór należy do stron.

Poufności – wszystko, co jest poruszane na spotkaniu informacyjnym i posiedzeniu mediacyjnym jest poufne. Mediator nie ujawnia tego, co usłyszał osobom prywatnym ani instytucjom.

Akceptowalności – mediator powinien być zaakceptowany przez Strony. Każda ze Stron ma prawo poprosić o zmianę mediatora.

Przystępując do mediacji należy również ustalić tzw. arenę konfliktu, czyli sprecyzować o czym uczestnicy postępowania chcą rozmawiać, co chcą powiedzieć, co jest dla nich ważne, jakie mają propozycje. Są to bardzo istotne kwestie, bowiem uczestnicy mediacji decydując się na to postępowanie mogą mieć różne oczekiwania, np. ONA chce rozmawiać o rozwodzie, a ON nie przyjmuje rozwodu do wiadomości i chce jedynie rozmawiać o terapii par.

Mediacja rodzinna może mieć dziś bardzo duże zastosowanie w kilku podstawowych obszarach takich jak np.:

  • ustalenie faktów związanych z rzeczywistością w jakiej aktualnie funkcjonują małżonkowie,
  • wybranie drogi rozwiązania konfliktu, sprawdzenie w którym kierunku idziemy: terapia par, czyli próba pojednania, czy rozwód,
  • ustalenie warunków rozstania,
  • ustalenie sprawowania władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi po ustaniu małżeństwa, w tym kontaktów z dziećmi, przygotowanie zgodnego Rodzicielskiego Planu Wychowawczego,
  • wyliczenie kosztów utrzymania małoletnich dzieci uczestników postępowania w celu oszacowania wysokości alimentów,
  • podział majątku wspólnego uczestników postępowania mediacyjnego,
  • kwestie zamieszkiwania w jednej nieruchomości do momentu rozwodu lub sprzedaży nieruchomości i faktycznego podziału majątku, lub po rozwodzie,
  • kwestie związane z opieką nad wspólnymi zwierzętami i ich utrzymaniem oraz wszelkie nawet z pozoru błahe rzeczy, które są sporne a Sąd o nich nie rozstrzyga.

Przykład :

Małżonkowie zgodnie podjęli decyzje o rozwodzie, nie mają sporu w kwestii sprawowania władzy rodzicielskiej, ustalili kontakty z małoletnimi oraz ich koszty utrzymania, ale to podział majątku okazuje się być tematem, którego rozstający się małżonkowie nie są w stanie omówić. Wywołuje to bowiem wiele emocji, czasem pociągając za sobą liczne koszty.

Podejmując mediacje w zakresie podziału majątku wspólnego, małżonkowie mogą zatem dokonać podziału majątku w ramach sprawy rozwodowej, nie otwierając dodatkowego postępowania w sądzie, przyspieszyć i ułatwić proces rozstawania się, ograniczyć koszty związane z usługami adwokatów oraz powoływaniem biegłych, wypracować rozwiązanie, które będzie akceptowalne dla obu stron oraz uniknąć decyzji podejmowanych odgórnie, przez sąd.

W trakcie wstępnego spotkania informacyjnego mediator przedstawia stronom zasady mediacji, odpowiada na pytania stron tak, aby uczestnicy mogli podjąć decyzję o jej rozpoczęciu oraz ustalany jest zakres mediacji tzw. arena konfliktu, czyli temat, o którym chcą rozmawiać uczestnicy mediacji.

Przykład :

Małżonkowie wspólnie podjęli decyzję o rozstaniu. Mają dwoje nieletnich dzieci, zatem zakresem mediacji może być ustalenie warunków rozstania, czyli omówienie kwestii związanych z:

  • władzą rodzicielską;
  • miejscem pobytu małoletnich;
  • kontaktami małoletnich dzieci z rodzicem, z którym dzieci nie zamieszkują na stałe;
  • ustalenie kosztów utrzymania małoletnich, a w konsekwencji wysokości alimentów.

Po podjęciu decyzji o przystąpieniu do mediacji uczestnicy wspólnie z mediatorem ustalają termin właściwego spotkania mediacyjnego lub też od razu – na tym samym spotkaniu – rozpoczynają pracę nad konfliktem , z którymi przychodzą strony.

Zazwyczaj w pierwszym spotkaniu mediacyjnym biorą udział wszyscy uczestnicy, bywa jednak tak, że na ich życzenie mediator spotyka się z każdym z uczestników mediacji indywidualnie, co może znacznie uprościć rozpoznanie sprawy, zwłaszcza w przypadku mocno skonfliktowanych uczestników mediacji. Właściwe sesje mediacyjne polegają bowiem na zidentyfikowaniu głównych obszarów konfliktu i oczekiwań stron, a następnie zbadaniu dostępnych możliwości rozwiązań i pomocy w wyborze najkorzystniejszych dla obu zainteresowanych.

Porozumienie wypracowane wspólnie w trakcie mediacji jest spisywane z pomocą mediatora przez uczestników i podpisywane przez strony. Podczas przygotowywania ostatecznej wersji porozumienia zachęcamy strony do skonsultowania go ze swoimi pełnomocnikami lub zasięgnięcia porady prawnej tak, aby przyjęte zapisy gwarantowały precyzję ustaleń oraz ich zgodność z prawem.  Jeśli mediacja jest na zlecenie sądu, porozumienie zawarte w mediacji włączane jest do postanowienia sądowego.

Przykład:

Rozwodzący się rodzice spisują wspólny plan wychowawczy i przedstawiają go sądowi w trakcie postępowania rozwodowego w celu zatwierdzenia.

Nie prawdą jest, że w trakcie mediacji współmałżonkowie są skłaniani do ponownego zejścia się. Celem jest wspólne wypracowanie takiego rozwiązania, które pozwoli im żyć oddzielnie. Mediator jest osobą neutralną, nie ocenia stron i nie nakłania ani do rozstania, ani do pojednania. Bezstronny mediator może dostrzec możliwości porozumienia i zupełnie nowe rozwiązania tam, gdzie ich nie szukaliśmy, nie koncentruje się bowiem na problemie tylko szuka rozwiązań, wypracowuje porozumienie w sporze.

Pamiętajmy również o tym, że mediacje dają nam dużo swobody i możliwość decydowania o ich przebiegu. Zawsze bowiem możemy na przykład przerwać spotkanie ( na sali sądowej jest to niemożliwe), można je także prowadzić w oddzielnych pomieszczeniach – tak, aby skonfliktowane strony nie musiały się ze sobą bezpośrednio kontaktować.

O ile podczas sprawy w sądzie ostateczna decyzja należy do sędziego, tutaj to obie strony decydują o tym, jaka ugoda zostanie zawarta. To pozostawia im pełną decyzyjność. Dlatego podczas mediacji można ustalić nie tylko kwestie alimentacyjne i opiekuńcze, ale także podział majątku, co znacznie przyspiesza proces uniezależniania się małżonków od siebie.

Uwaga:

Mediacje znajdują również zastosowanie w przypadku związku partnerskiego. Po zakończeniu relacji partnerskich, tzw. konkubinatu, mediacje grają ważną role. Zasady rozstania partnerów nie są regulowane przepisami prawa. W tej sytuacji porozumienie osiągane jest poprzez wspólne rozwiązanie konfliktu. Rolą mediatora jest wskazanie obszarów do ustalenia (szczegółów dotyczących opieki nad dziećmi, czy podziału majątku) i wspieranie komunikacji na zasadzie takiej samej, jak w przypadku mediacjach poprzedzających rozwód.

Reasumując, mediacje pozwolą na :

  • uporządkowanie rzeczywistości w jakiej się znajdujecie poprzez ustalenie kwestii spornych;
  • podjęcie decyzji o ewentualnym ratowaniu związku i przystąpieniu do terapii lub decyzji o rozstaniu;
  • spisanie warunków rozstania;
  • wyłonienie rozwiązań satysfakcjonujących obie strony i akceptowanych przez sąd;
  • możliwość wyrażenia żalu i emocji na które nie ma miejsca w sądzie;
  • zmniejszenie kosztów sądowych ( postępowanie zakończone na jednej, krótkiej rozprawie);
  • przygotowanie kompletu niezbędnych do złożenia w sądzie dokumentów pozwalających na podjęcie przez sąd decyzji;
  • ograniczenie ilości spotkań do niezbędnego minimum zaangażowanych w konflikt małżonków;
  • uniknięcie angażowania w rozwód dzieci, będących świadkami kłótni rodziców walczących „o swoje” oraz zredukuje negatywne skutki jakie rozwód rodziców wywiera na dzieci;
  • możliwość podziału majątku w wyniku postępowania rozwodowego, co pozwoli uniknąć co najmniej dwóch odrębnych procesów sądowych.

Ewa Wierzbicka – Nosal

Mediator Sądowy

Źródło fot. Pixabay

Share

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *